Alois Zug / Fot. Maria Honka-Biły

Śląski Maksymilian Kolbe

Ksiądz Alojzy Zug został z parafianami do końca

To zimowe piekło trwało przez trzy dni 1945 roku. Wówczas w Rogowie Opolskim i okolicach zginęło 33 mężczyzn w sile wieku, a także ówczesny administrator parafii Św. Filipa i Jakuba Ks. Alojzy Zug. Mógł uciec na zachód, ale z własnej woli pozostał na miejscu ze swoimi parafianami, wiedząc że najprawdopodobniej zginie tej zimy. W okolice Rogowa Sowieci dotarli 26 stycznia… Czytaj dalej…

Fot. Natalia Klimaschka

Eichendorff prosi o kod QR

Jak pomóc zrozumieć zabytki dzięki nowej technologii

Pomniki i zabytki architektoniczne z czasów pruskich na Górnym Śląsku rzadko budzą zainteresowanie. Historii regionalnej w szkołach uczy się sporadycznie. Część z tych obiektów budowali autochtoniczni arystokraci, Henckel von Donnersmarck,  Ballestrem, Schaffgotsch. Ich nazwisk większość obecnych mieszkańców tej ziemi nigdy nie słyszała.  Tylko nieliczni próbują coś czytać. Dlatego usytuowanie ich w historii sprawia kłopot. Rozwiązaniem problemu mogą być kody QR. Czytaj dalej…

Fot. Piotr Frydecki

Bluesowe wspomnienia

Mija 6. rocznica śmierci Jana „Kyksa” Skrzeka

„Gdy odszedłeś, płacze blues” – Takimi słowami wspominał swojego zmarłego młodszego brata Józef Srzek. I rzeczywiście śmierć Jana „Kyksa” Skrzeka to niepowetowana strata dla śląskiej sceny muzycznej. Chociaż od niespodziewanej śmierci bluesmana minęło już sześć lat to pozostawił po sobie wyrwę, której nikt już godnie nie zapełni. Spuścizną muzyka to wyjątkowe melodie i teksty śpiewane przez niego w ślunskiej gołdce. Czytaj dalej…

Fot. Archäologie und Museum Baselland

Skarb wśród dymu

Apelujemy o zachowanie pieców kaflowych!

Piece kaflowe kojarzą się bardziej z pałacami, w których były one ozdobą arystokratycznych salonów. Dziś stoją one jeszcze w wielu przedwojennych domach.  Są one naturalnie mniej okazałe od tych pałacowych, ale dla wielu mieszkańców są one częścią ich rodzinnych tradycji. Kojarzą się z dzieciństwem i domowym ogniskiem. Piece są jednak nie tylko źródłem dramatycznego zanieczyszczenia środowiska, ale i zatruć czadem.  Czytaj dalej…

Fot. Ireneusz Burek

(Nie)honorowy obywatel

Kandydatura profesora Franciszka Marka kością niezgody w sejmiku

Przed 23 laty nadano w Polsce Sejmikom Wojewódzkim realną władzę. Od tego momentu bardzo niewiele było spraw, w którym demokratycznie wybrani przedstawiciele Mniejszości Niemieckiej z determinacją występowali w interesie środowiska Autochtonów. A więc tego, które ich wybrało. Rafał Bartek udowodnił w ostatnich dniach, jakie znaczenie mogą mieć radni z TSKN.  Czytaj dalej…

Pociąg typu Leipzig z 1938 roku – identyczny jak Fliegender Schlesier. Fot. Ad Meskens

Do 1938 roku brakuje jeszcze prawie dwóch godzin

Pociąg „Wawel” w relacji Katowice – Opole – Berlin znowu kursuje

Po prawie 6 letniej przerwie wznowiono dzienne, bezpośrednie połączenie kolejowe pomiędzy Śląskiem a Berlinem. Pierwsze pociągi pasażerskie na tej linii zaczęły już jeździć prawie dwieście lat temu. W 1938 podróż pociągiem z Berlina do Opola trwała tylko 3 godziny. Po zmodernizowanych torach, nowoczesny Intercity Wawel jedzie na tej trasie prawie jeszcze raz tak długo jak przed wojną. Ale dobrze, że pociąg z Berlina do Opola wrócił na tory. Czytaj dalej…

Fot. Natalia Klimaschka

Krótka ławka Mniejszości Niemieckiej

30 lat bez elit intelektualnych

Zbliżający się koniec roku skłania do refleksji i podsumowań. Zwłaszcza koniec jubileuszowego roku, w którym to organizacje Mniejszości Niemieckiej z regionu opolskiego, zarejestrowane w 1990 roku świętują 30-lecie swojej działalności. To lata pełne sukcesów, upadków, lat „tłustych” i „chudych”, ale także walki o przetrwanie, zachowanie tożsamości oraz momentów obfitujących w niemałe kontrowersje. Czytaj dalej…

Źródło: Urząd Miasta Świętochłowice

Zmarli proszą o pomoc

W Świętochłowicach-Zgodzie powstanie pomnik ofiar tamtejszego obozu

O konieczności wybudowania pomnika ofiar obozu Zgoda mówi się od kilkunastu lat. W 2004 roku powstał już nawet projekt, którego wówczas nie udało się zrealizować. Ale w tym roku inicjatywa odżyła, zawiązał się nawet komitet budowy tego pomnika.  Pomnik spotkał się z życzliwością władz miasta, a katowicki IPN obiecał wsparcie. Ale bez skutecznej zbiórki środków budowa pomnika może się przeciągnąć o lata. Czytaj dalej…

Źródło: oficjalny fanpage europosła Łukasza Kohuta na Facebook

Czego politycy z lewa i prawa nie zrozumieli

Ślunsko gołdka w Europarlamencie

Prawie w tym samym momencie, kiedy w polskim Sejmie zadecydowano, że śląski język nie istnieje,  Łukasz Kohut przemówił do zgromadzonych w Parlamencie Europejskim po śląsku. Europoseł wywołał tym wielkie zamieszanie, ponieważ polski tłumacz nie potrafił go zrozumieć. W ten sposób wszystkim zgromadzonym parlamentarzystom wyraźnie udowodnił, jak poważna jest różnica między śląskim a polskim. Dzięki konsternacji, którą Kohut wywołał, stał się nagle bohaterem mediów społecznościowych na całym świecie. Czytaj dalej…

Fot. Fryta 73

Kutz, poeta śląskiej ziemi

Reżyser, który w znacznym stopniu ukształtował wizerunek śląskiego regionu

Kazimierz Kutz. Reżyser. Śląski artysta, województwem swoim żyjący. Wieść o jego śmierci rozniosła się w tempie, rzec można by było, światła. Było to 18 grudnia 2018 roku. Już kilkanaście dni później miał rozpocząć się „Rok z Kazimierzem Kutzem”, niestety życie napisało inny scenariusz, i był to pierwszy rok bez niego. Czytaj dalej…

Ambasador Arndt von Loringhoven składa wieniec na pamiątkę gestu Willy’ego Brandta. Źródło: Ambasada Niemiec – oficjalny fanpage na Facebook

Przesiedleńcy okazali się ślepi

Ofiary ideologii i politycznego fundamentalizmu

Wielki gest Willy’ego Brandta, jakim było padnięcie na kolana przed pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie 7 grudnia 1970 roku, świadczy o jego odwadze i moralnym kręgosłupie. Był to czyn, który odmienił świat w wielu płaszczyznach. Ale stał się też początkiem dramatycznego procesu marginalizacji środowisk przesiedleńczych w Niemczech i ich kulturalnych tradycji. Czytaj dalej…

Fot. Stéphanie Kilgast

Pachnie już świętami

Dziś druga niedziela adwentu. W naszych wspomnieniach idziemy śladem świątecznych smaków

W naszym domu już pachnie świątecznymi wypiekami. Co roku o tej porze zagniatamy już tradycyjne ciasto według śląskiego przepisu. Podstawą jest syrop z buraka cukrowego. Zanim jednak ciasto przybierze świąteczne formy, musi trochę ‘’odstać’’. Czytaj dalej…

Fot. Ralf Appelt

Lernraum.pl – trenuj język on-line

Nowy pomysł Mniejszości Niemieckiej na aktywność naukową w czasie pandemii

W czasach kiedy martwimy się o zdrowie i życie swoje i bliskich, kiedy mamy utrudniony dostęp do wszelkich usług powstała nowoczesna platforma Lernraum.pl. Dzięki niej w dobie panującej pandemii COVID-19 mogą odbywać się wykłady, odczyty czy zajęcia z języka niemieckiego. Członkowie mniejszości, ale także inni zainteresowani mogą za darmo wziąć udział w spotkaniach on-line. Czytaj dalej…

Fot. Natalia Klimaschka

Ręka wyciągnięta do Autochtonów

Opole otwiera się na sprawy mniejszości niemieckiej

Przez kilkadziesiąt lat wkładano wiele wysiłków na rzecz zacierania śladów niemieckości Górnego Śląska i samego miasta Opola. Długo zamykano oczy na obecność Autochtonów w mieście, a przynajmniej starano się ich znaczenie marginalizować. Wydaje się, że ostatnio w polityce władz miasta nastąpił całkowity zwrot. Prezydent Opola, Arkadiusz Wiśniewski, zlecił skoordynowane działań na rzecz wspierania tego środowiska. Czytaj dalej…

Msza roratnia, fot. materdeiparish

Pierwsza świeca zapłonęła

Wspomnienia zwyczajów adwentowych w śląskim domu

Dziś pierwsza niedziela adwentu. Dzień, który kończy i jednocześnie zaczyna rok kościelny. Na Śląsku, który jak niemiecka Bawaria jest ojczyzną ludzi wiary, rozpoczyna się szczególnie bogaty w tradycje okres. Okres przygotowania i wyczekiwania na przyjście Dzieciątka Jezus… Czytaj dalej…

Żydzi oczekujący na rozstrzelanie, fot. Johannes Hähle

W kolejce po kule

Berlińska wystawa poświęcona eksterminacji polskich Żydów

Federalny minister kultury, Monika Grütters otwarła w berlińskim muzeum pamięci Topographie des Terrors wystawę fotografii zatytułowana „Der kalte Blick“ . Stanowi ona wstrząsające świadectwo zbrodni narodowych socjalistów, którzy z niemiecką skrupulatnością dokumentowali twarze Żydów skazanych na eksterminacje. Wystawa jest również opowieścią o życiu środowisk żydowskich w okupowanej Polsce. Czytaj dalej…

Fot. Adam Walanus

Alfons Nossol jest naszym Mistrzem!

Autochtoni są kosmopolityczni i nigdy nie dali się „etnicznie zawęzić”, uważa Arcybiskup.

Ksiądz Arcybiskup prof. dr hab. Alfons Nossol stoi na stanowisku, że Autochtoni powinni swoją różnorodność zaakceptować i nigdy nie spoglądać na siebie wrogo.  Powinni więcej o sobie wiedzieć, nawzajem się wspierać i ubogacać. Poglądy Księdza Arcybiskupa można by uznać za motto wysiłków portalu Spectrum.direct na rzecz integracji Autochtonów. Dlatego cytujemy je obszernie. Zapraszamy do lektury tekstu Arcybiskupa Alfonsa Nossola. Czytaj dalej…


Komentarz redakcyjny

Mury są anachroniczne

Prof. UŚ dr hab. Sebastian Fikus

Środowisko Autochtonów na Górnym Śląsku znajduje się w głębokim ideologicznym kryzysie i jest w irracjonalny sposób podzielone. Spectrum.direct zamierza inspirować dyskusje na temat kondycji tej społeczności. Najważniejszym, wspólnym celem całego środowiska powinny być konsekwentne działania na rzecz budowy polsko-niemieckiego zaufania. Czytaj dalej…



OBERSCHLESIEN HEUTE

Dokument z 1989 roku

“Oberschlesien Heute”, film o konspiracyjnej działalności środowisk mniejszości niemieckiej. Prezentuje sylwetkę nieżyjącego już nestora Johanna Krolla i przypomniana jego akcje zbierania podpisów. Opowiada o nieudanej próbie zarejestrowania organizacji w sierpniu 1989 roku. Czytaj dalej…


OBERSCHLESIEN AKTUELL
Pierwszy niemieckojęzyczny magazyn na antenie TVP

“Oberschlesien Aktuell”, pierwszy niemieckojęzyczny magazyn na antenie TVP wyemitowany w sierpniu 1992 roku. W programie udział wzięli ówczesna premier, Hanna Suchocka, Jan Krzysztof Bielcki i ówczesny wicekanclerz Republiki Federalnej Niemiec, Klaus Kinkel. Pięć lat później Jury Polsko-Niemieckiej Nagrody Dziennikarzy im. Tadeusza Mazowieckiego przyznało autorowi cyklu tych programów I nagrodę w dziedzinie telewizji. Czytaj dalej…


Z ŻYCIA NICPONIA
Musicalowa adaptacja noweli Eichendorffa

Fragmenty inscenizacji musicalu „Z życia Nicponia” według noweli Eichendorffa Aus dem Leben eines Taugenichts wyprodukowanego na deskach Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu. Premiera odbyła się w kwietniu 1992 roku. Reżyseria i inscenizacja: Sebastian Fikus (Opole), scenografia: Bolesław Polnar (Opole), opracowanie muzyczne: Krzysztof Banasik, (Bytom), konsultacja artystyczna: Maciej Prus (Warszawa). Wystąpili aktorzy Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu i studenci Wydziału Aktorskiego Uniwersytetu Artystycznego Folkwang w Essen. Nagranie z VHS. Czytaj dalej…